Kali
O tym miejscu
Kali na południowo-wschodnim wybrzeżu Ugljanu nie jest typowym kurortem powstałym wokół hoteli, lecz wioską rybacką, której życie do dziś odczytuje się w portach Mul i Batalaža. Stara część miejscowości skupia się między tymi dwiema zatokami, wokół kościoła parafialnego św. Wawrzyńca, natomiast nowsza zabudowa ciągnie się ku zatoce Mala Lamjana na południowym wybrzeżu wyspy. Kali po raz pierwszy wspomniano w dokumentach w 1299 roku, a znaleziska na wzgórzu Orjak wskazują na znacznie starsze, prehistoryczne osadnictwo. Rybołówstwo silniej rozwinęło się od XIX wieku, gdy załogi z Kali wypływały po ryby pelagiczne poza bezpośrednie wody wyspy. Tożsamość miejscowości nadal widać w łodziach rybackich, potrawach z tuńczyka i sardynek oraz w kualjskiej gwarze, archaicznej čakawicy, którą zachowują także młodsi mieszkańcy. Kąpieliska rozmieszczone są wzdłuż całego wybrzeża: Batalaža oferuje spokojniejszą zatokę, Mul leży przy parku Petra Dundova, a Mala Lamjana ma piaszczyste dno i boisko do siatkówki plażowej. Z Zadaru do Preka płynie się około 25 minut, a następnie krótka droga na południe prowadzi do Kali.
Tożsamość Kali określają dwa wybrzeża tej samej miejscowości. Mul i Batalaža wychodzą na kanał zadarski, a przez wnętrze wyspy dociera się do głębokich zatok Mala i Velika Lamjana. Między portami wznosi się zwarta część miejscowości z kamiennymi domami, kościołem św. Wawrzyńca i wąskimi uliczkami schodzącymi ku rybackim nabrzeżom. Lokalna mowa dodatkowo wyróżnia Kali spośród sąsiednich miejscowości wyspiarskich: w gwarze kualjskiej słychać na przykład formy „muore” i „bluago”, a cyfrowy słownik Kalipedija gromadzi tysiące lokalnych słów. Gaje oliwne, kamienne murki i narzędzia rybackie nie są więc dekoracją, lecz śladami dwóch zajęć, które ukształtowały miejscowość.
Noclegi
Nie ma tu jeszcze noclegów
Do zobaczenia
Kościół parafialny św. Wawrzyńca jest naturalnym centrum starej części miejscowości, a kamienne uliczki Kali rozchodzą się od niego w stronę portów Mul i Batalaža. Na wzniesieniu nad miejscowością stoi kaplica św. Pelegrina, cel krótkiego podejścia przez wyspiarską roślinność. Orjak stanowi starszą warstwę dziedzictwa Kali: na jego szczycie widoczne są pozostałości osady obronnej z epoki żelaza, dlatego historia miejscowości sięga daleko przed pierwszą pisemną wzmiankę z 1299 roku. Wyjątkowość kulturowa nie kryje się wyłącznie w budynkach — w liturgii zachowała się tradycja głagolicka, a gwara kualjska do dziś jest przekazywana między pokoleniami.
Plaże
Batalaža to najbardziej znana plaża Kali: żwirowe wejście uzupełnia betonowa platforma do opalania, a mała zatoka zazwyczaj chroni kąpielisko przed większymi falami. Mul ma żwirowe wybrzeże, prysznic i przebieralnię, a także bezpośredni dostęp do placu zabaw w parku Petra Dundova. Brgačelj łączy betonową płytę ze żwirowym wejściem i widokiem przez kanał zadarski na Ošljak, Zadar i Velebit. Na Traticy zamontowano podnośnik ułatwiający osobom z niepełnosprawnościami wejście do morza. Mala Lamjana, położona około pół godziny spacerem od centrum, wyróżnia się piaszczystym dnem, siatkówką plażową i parkingiem na około 40 miejsc.
Jakość wody w kąpieliskach w pobliżu
- Uvala Batalaža · 310 mniesklasyfikowana · sezon 2025
Źródło: Europejska Agencja Środowiska (EEA); dane władz chorwackich. · profil kąpieliska
Co robić
Zwiedzanie zacznijcie w starej części miejscowości przy kościele św. Wawrzyńca, następnie kamiennymi uliczkami zejdźcie do portu Mul i nadmorskim deptakiem ruszcie w stronę Batalažy. Po kąpieli kontynuujcie podejście do kaplicy św. Pelegrina, skąd lepiej można zrozumieć położenie miejscowości między kanałem zadarskim a południowym wybrzeżem Ugljanu. Na dłuższy spacer wybierzcie Orjak, wzgórze z pozostałościami grodziska z epoki żelaza, albo idźcie w stronę Malej Lamjany przez krajobraz gajów oliwnych i kamiennych murków. Dzień zakończcie przy rybie w pobliżu Batalažy; pod koniec lipca 2026 roku to miejsce ożywa podczas Tun(u)ary i parady łodzi rybackich.
Jedzenie i picie
Kuchnia Kali bezpośrednio wynika z codzienności rybackiej: tuńczyk, sardynki, anchois i inne ryby pelagiczne zajmują na stole bardziej przekonujące miejsce niż ogólne „dalmatyńskie” menu. Przy plaży Mul znajduje się konoba Intrada, natomiast Batalaža ma kilka miejsc serwujących ryby oraz beach bar Mavra na prostszy odpoczynek. Kolegini oferuje restaurację bezpośrednio nad morzem, a w Malej Lamjanie działa sezonowy lokal przy kąpielisku. Oliwa z oliwek również jest produktem Kali, ponieważ w miejscowych gajach oliwnych oliwki uprawia się od stuleci. Największy wybór dań z tuńczyka czeka podczas Tun(u)ary 31 lipca i 1 sierpnia 2026 roku.
Informacje praktyczne
Informacje praktyczne
Biuro turystyczne Kali mieści się przy adresie Sv. Lovre 2, w samym starym centrum; oficjalne dane kontaktowe to +385 23 282 406 i [email protected]. W biurze można odebrać mapę szlaków pieszych i rowerowych Ugljanu i Pašmanu, przydatną podczas podejścia na Orjak, Pelegrin lub bardziej odległe Sv. Mihovil. W codziennych sprawach wygodniejsza jest nadmorska część w okolicach Mulu, gdzie sklepy i lokale znajdują się blisko plaży. Poruszanie się samochodem po starej części miejscowości utrudniają wąskie uliczki, dlatego na kąpiel lepiej wybierać plaże z oznaczonym dostępem i parkingiem, zwłaszcza Traticę lub Malą Lamjanę.
Parkowanie
W starej części Kali miejsce dla samochodów ograniczają gęsto stojące kamienne domy i wąskie uliczki między Mulem a Batalažą, dlatego nie warto liczyć na parking przed samym obiektem noclegowym. Jeśli chodzi o kąpiel, najlepiej udokumentowany parking znajduje się przy Malej Lamjanie i ma około 40 miejsc bezpośrednio przy plaży. Tratica również ma dojazd drogą i zapewniony parking, a także przystosowane wejście do morza dla osób z niepełnosprawnościami. W okolicy Brgačelja i Mulu lepiej zostawić samochód poza najwęższym pasem wybrzeża i resztę drogi pokonać pieszo. Na 2026 rok nie opublikowano jednolitego oficjalnego cennika opłat za miejscowe parkingi.
Dojazd i komunikacja
Najszybsze połączenie z lądem zapewnia statek pasażerski Jadroliniji z miejskiego portu w Zadarze do Preka; zgodnie z rozkładem na 2026 rok rejs trwa około 25 minut, a w ciągu dnia odbywa się kilka kursów. Kali leży około trzech kilometrów na południe od Preka, dlatego ostatni odcinek trasy trzeba pokonać drogą wyspową, lokalnym transportem, taksówką, rowerem lub pieszo. Samochody docierają promem na trasie Zadar (Gaženica)–Preko, a następnie jadą dalej w kierunku Kukljicy. W Kali nie ma dużej mariny: żeglarze korzystają z mniejszych portów Mul i Batalaža, natomiast większe, zagospodarowane miejsca do cumowania są dostępne w Marinie Preko i Olive Island Marinie w Sutomišćicy.
W okolicy
Ošljak
Wieś · Ošljak
Powiązane przewodniki
Novalja
Novalja rozwinęła się wokół zatoki po zachodniej stronie Pagu; centrum tworzą promenada, Trg Bazilike i ulice wokół Mala crikva. Nad wodą ciągną się przystanie, lokale i miejska plaża…
Czytaj przewodnik
Pomóż nam ulepszyć tę stronę
Czegoś brakuje lub jest błąd? Zaproponuj poprawkę, dodaj własne zdjęcie lub zgłoś problem. Redaktorzy sprawdzają każdą propozycję przed publikacją.
Autorzy zdjęć
- Kali — Jean-no · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
- Ošljak — Lovro Rumiha from Zagreb · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
- Gmina Preko — Andres rus · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
- Poljana (żupania zadarska) — Falk2 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
- Kukljica
