Gmina Preko

Preko to główna miejscowość promowa na północno-wschodnim wybrzeżu Ugljanu, położona dokładnie naprzeciwko Zadaru, od czego pochodzi jej nazwa. Połączenie promowe z Zadarem czyni ją najprostszą bramą na wyspę dla podróżujących samochodem i pieszych. Bezpośrednio przed miejscowością leży Galevac, czyli Školjić, mała wysepka z franciszkańskim klasztorem św. Pawła z XV wieku, do której można dotrzeć krótką przeprawą łodzią lub wpław wyłącznie w bezpiecznych warunkach. Nad Preko górują pozostałości średniowiecznej twierdzy św. Michała z XIII wieku, oferującej jeden z najlepszych widoków na Zadar i archipelag zadarski. W samej miejscowości znajdują się kościół parafialny Matki Bożej Różańcowej i romański kościółek św. Jana Chrzciciela. Preko ma połączenie drogowe z całym Ugljanem, a przez most Ždrelac także z Pašmanem, dzięki czemu umożliwia wycieczki bez dodatkowych przepraw promowych. Gaje oliwne, wysepka Galevac i twierdza tworzą bardzo charakterystyczne połączenie wybrzeża, dziedzictwa sakralnego i punktów widokowych. Mały port i pobliska wysepka Ošljak dodatkowo podkreślają, że przez stulecia życie Preko było zwrócone ku krótkiemu przeprawianiu się morzem do Zadaru.

Preko jest komunikacyjnym i administracyjnym centrum Ugljanu, ale jego wyspiarski charakter najlepiej widać w relacji z morzem: promy cumują przy miejscowości, Marina Preko znajduje się w centrum, a od Galevca dzieli nabrzeże zaledwie krótka przeprawa łodzią. Stare miasto zachowało dalmatyńskie kamienne domy i letnie rezydencje, natomiast nowsze codzienne usługi skupiają się wokół przystani promowej, targu, przychodni i apteki. Za wybrzeżem zaczynają się gaje oliwne i drogi prowadzące do św. Michała, dzięki czemu z tętniącej życiem miejscowości portowej szybko przechodzi się w kamienisty krajobraz wyspy. Widok przez Kanał Zadarski stale łączy Preko z Zadarem, ale Galevac i wnętrze Ugljanu nadają mu własną tożsamość.