Jasenovac

Jasenovac leży nad Sawą, na południowym skraju parku przyrody Lonjsko polje oraz przy linii kolejowej łączącej go z Novską, Sunją, Sisakiem i Zagrzebiem. Nazwa miejscowości jest nierozerwalnie związana z miejscem pamięci Jasenovac, urządzonym na terenie dawnego ustaszowskiego obozu III Ciglana z czasów II wojny światowej. W krajobrazie pamięci dominuje żelbetowy Kwiat Bogdana Bogdanovicia, odsłonięty w 1966 roku; prowadzi do niego kładka między jeziorami, kopcami i zagłębieniami oznaczającymi obiekty obozowe i miejsca kaźni. Muzeum pamięci, wzniesione w 1968 roku według projektu Petra Vovka, przechowuje dokumenty, przedmioty oraz świadectwa ofiar i ocalałych. W miejscowości znajduje się także prawosławny monaster Jasenovac z cerkwią Narodzenia św. Jana Chrzciciela, której historia obejmuje budowę w 1775 roku, zniszczenia i odbudowy. Drugą stronę jasenovackiego krajobrazu tworzą Sawa, lasy łęgowe i posawskie wsie Lonjskiego polja, dlatego wizytę warto połączyć z pobliskim Krapjem i jego tradycyjną drewnianą architekturą.

Jasenovac to osada w Posawiu, której tożsamość wyznaczają jednocześnie rzeka Sawa, skraj Lonjskiego Polja oraz trudne dziedzictwo upamiętniające II wojnę światową. Miejsce pamięci znajduje się około kilometra na wschód od centrum, na terenie dawnego obozu III Ciglana, a jego Kwiat stał się głównym znakiem przestrzennym miejscowości. Krajobraz tworzą ziemne kopce, jeziora, kładka, drzewa pamięci i cmentarz obozowy Limani, bez rekonstrukcji baraków obozowych. Prawosławny monaster Jasenovac w samej osadzie stanowi osobną warstwę historii sakralnej i historii cierpienia. Okoliczne lasy zalewowe i wsie Posawia sytuują Jasenovac w południowej części szerszego krajobrazu kulturowego Lonjskiego Polja.