Gmina Kalnik

Kalnik to niewielkie centrum gminy na południowych zboczach pasma Kalnik, około 20 kilometrów na północny zachód od Križevci. Nad wsią skały podtrzymują ruiny Velikiego Kalnika, twierdzy odnotowanej po raz pierwszy w 1243 roku, dlatego średniowieczna architektura dosłownie przedłuża się tu na naturalny grzbiet. W centrum miejscowości stoi kościół parafialny św. Brcka, rzadkiego chorwackiego patrona, budowla z warstwami gotyckimi, barokowymi i późniejszymi; jego prezbiterium ukończono w 1518 roku. Głównym powodem przyjazdu pozostaje jednak pobyt na świeżym powietrzu. Od Starego Miasta prowadzi okrężna ścieżka edukacyjna obchodząca obie strony grzbietu, a szlaki piesze prowadzą ku Vranilacowi, najwyższemu szczytowi pasma Kalnik, wznoszącemu się na 643 metry. Skały przy twierdzy są znanym rejonem wspinaczki sportowej, natomiast schronisko górskie Kalnik na wysokości 480 metrów oferuje restaurację i 36 miejsc noclegowych. Do schroniska i parkingu prowadzi przez wieś asfaltowa, pod koniec stroma droga. Autobus publiczny do Križevci jest ujęty w powiatowej sieci 2024/2025, lecz rozkład jest dostosowany przede wszystkim do dni roboczych, dlatego turyści częściej przyjeżdżają samochodem.

Kalnik jest jednocześnie wsią, siedzibą gminy i punktem wyjścia na najbardziej charakterystyczną część pasma Kalnik. Miejscowość leży na wysokości 359 metrów n.p.m., a nad nią wznoszą się skały z Velikim Kalnikiem oraz grzbiet w kierunku Vranilaca na wysokości 643 metrów. Średniowieczna Brezovica została po raz pierwszy wspomniana w 1217 roku, a Ludwik I ogłosił ją miastem królewskim w 1367 roku. Dzisiejszą tożsamość miejscowości wyznaczają trzy blisko położone punkty: kościół św. Brcka w centrum wsi, twierdza na skale i schronisko górskie Kalnik na wysokości 480 metrów. Dzięki tak zwartemu połączeniu osady, zabytkowej fortyfikacji i szlaków pieszych zwiedzanie naturalnie przeradza się w wycieczkę grzbietem, a nie kończy na krótkim spacerze po wsi.