Hum
O tym miejscu
Hum to maleńka ufortyfikowana osada w głębi Istrii, siedem kilometrów od Roča, która dzięki bramie miejskiej, murom, loggii, kościołowi parafialnemu i własnemu żupanowi nosi słynny przydomek najmniejszego miasta na świecie. W dokumentach pojawia się po raz pierwszy w 1102 roku jako twierdza Castelum Cholm. Dzisiejsza kamienna zabudowa ukształtowała się wewnątrz murów, a zachodnia miedziana brama jest zarazem jedenastym, końcowym pomnikiem Alei Głagolitów. Ta siedmiokilometrowa trasa między Ročem a Humem powstawała w latach 1977–1985 według pomysłu Josipa Bratulića i z rzeźbiarskimi realizacjami Želimira Janeša. Poza murami stoi kościół świętego Hieronima z freskami z drugiej połowy XII wieku i Graffiti z Humu. W dawnej miejskiej loggii i spichlerzu od 2022 roku działa Museum of Hum Aura z niemal 1500 przedmiotami w 11 działach. Z Humem wiąże się także biska, rakija z jemioły, oraz zwyczaj wyboru żupana „na rok i dzień”. Morze nie jest blisko; lokalne orzeźwienie zapewnia naturalny basen Garijak na szlaku pieszym w kierunku Kotli i Buzetu.
Hum to zachowana istrijska osada na obszarze Buzetu, w której zespół miejski z murami, bramami, loggią i kościołem parafialnym skupia się na bardzo małej przestrzeni. Dzisiejszy kościół parafialny wzniesiono w 1802 roku w miejscu starszej romańskiej kaplicy świętej Marii. Hum, obok Roča i Buzetu, był jednym z ważniejszych chorwackich ośrodków głagolityzmu; świadczą o tym graffiti w kościele świętego Hieronima oraz głagolickie napisy na parterze Pałacu. Osada jest końcowym punktem Alei Głagolitów, siedmiokilometrowej drogi z Roča z jedenastoma upamiętnieniami. To połączenie głagolityzmu, małego układu miejskiego i Alei, a nie tylko znany przydomek „najmniejszego miasta”, określa tożsamość Humu.
Do zobaczenia
Najważniejszy zabytek sakralny znajduje się poza murami: kościół św. Hieronima przechowuje freski z drugiej połowy XII wieku przedstawiające Zwiastowanie, Ostatnią Wieczerzę, pocałunek Judasza, Ukrzyżowanie i Złożenie do grobu. W malowane ściany wmurowany jest grafit humski, jeden z kluczowych śladów lokalnej kultury głagolickiej. Miedziana Brama Humu zamyka Aleję Głagolaszy, ciąg 11 pomników powstały w latach 1977–1985. Museum of Hum Aura, otwarte w 2022 roku, prezentuje prawie 1500 przedmiotów w 11 tematycznych częściach poświęconych szkole, aptece, poczcie, destylarni, rzemiosłu, malarstwu freskowemu i głagolicy.
Noclegi w pobliżu
Plaże
Hum nie ma plaży nad morzem, ponieważ leży w głębi Istrii, powyżej źródliskowego odcinka Mirny. Lokalny szlak pieszy Buzet–Kotli–Hum przebiega jednak obok źródła Garijak, naturalnego miejsca, które oficjalny opis trasy wskazuje jako odpowiednie do ochłody i kąpieli. Garijak nie jest urządzoną plażą adriatycką, dlatego nie należy oczekiwać tam ratowników, przebieralni ani infrastruktury nadmorskiej, jaka istnieje w kurortach. Z Humu do źródła dociera się w ramach bardziej wymagającej wycieczki pieszej przez dolinę Mirny i Kotle; oficjalna trasa Buzet–Kotli–Hum ma 12 kilometrów i przewiduje około czterech godzin spokojnego marszu.
Co robić
Na całodzienną wędrówkę wybierzcie okrężny szlak Buzet–Kotli–Hum–Buzet o długości około 30 kilometrów, przewidziany na mniej więcej dziesięć godzin; krótszy odcinek z Buzetu przez Kotli do Humu ma 12 kilometrów i zajmuje około czterech godzin. Trasa prowadzi wzdłuż Mirny, odbija w kierunku kanionu Blizanci i przebiega obok źródła Garijak oraz starych młynów wodnych w Kotli, a następnie wspina się do Humu. Na krótsze zwiedzanie wyruszcie z Roča Aleją Głagolity: na siedmiu kilometrach rozmieszczono jedenaście pomników, a ostatni z nich, miedziana brama miejska, prowadzi bezpośrednio do zespołu w Humie. W obrębie murów przejdźcie następnie dwiema krótkimi ulicami do miejskiej loggii i kamiennego stołu żupana.
Jedzenie i picie
Konoba Hum jest częścią samego kompleksu historycznego, a oficjalny opis szlaku pieszego wyróżnia ją jako miejsce z tradycyjną kuchnią istryjską. Wśród potraw i napojów związanych właśnie z tym przystankiem wymienia się istrijską zupę, nedevę i humską biskę. Biska to rakija z jemioły, której oryginalna receptura wiązana jest z Humem i miejscowym proboszczem, dlatego stanowi trafny wybór po zwiedzaniu zabytków głagolickich. Degustację biski oferuje również Museum of Hum Aura w dawnej miejskiej destylarni, gdzie odwiedzający mogą napełnić butelkę i stworzyć własną etykietę. Ze względu na niewielką liczbę lokali warto sprawdzić restaurację przed przyjazdem.
Wycieczki i atrakcje
ReklamaReklama · oferty partnerów: Viator, GetYourGuideRezerwację, płatność i obsługę zapewnia partner. Za rezerwacje przez te linki StayBravo może otrzymać prowizję.Jak wybieramy ofertyOferty dobieramy do strony, którą oglądasz: cel podróży partnera dla tego miejsca lub najbliższy (z odległością), a na stronie atrakcji tylko oferty, które ją wymieniają. Pokazujemy oferty z oceną co najmniej 4,3 i co najmniej 10 opiniami, bez wycieczek wielodniowych i samych transferów, uporządkowane według oceny skorygowanej liczbą opinii, a następnie według kolejności partnera. Nie korzystamy z danych o Tobie, a prowizja nie wpływa na kolejność.Oferty GetYourGuide wybiera i układa GetYourGuide według nazwy najbliższej większej miejscowości lub parku narodowego; nie mamy wpływu na ich wybór i nie używamy danych o Tobie.Viator
Najbliższy cel: Central Croatia (25 km)
GetYourGuide · Pazin
Oferty GetYourGuide pokazujemy po zezwoleniu na ich pliki cookie.
Opisy ofert są po angielsku.
Informacje praktyczne
Informacje praktyczne
Za informacje o Humie odpowiada Wspólnota Turystyczna Miasta Buzet, której biuro znajduje się przy Šetalište Vladimira Gortana 9 w Buzecie. Museum of Hum Aura mieści się pod adresem Hum 8 i oferuje audioprzewodniki w języku chorwackim, angielskim, niemieckim, włoskim i francuskim. Zgodnie z oficjalną informacją turystyczną klucz do kościoła św. Hieronima jest przechowywany w konobie, dlatego wnętrze nie jest tak dostępne jak uliczki miasta i zabytki na zewnątrz. Na Aleję Głagolitów przydadzą się solidne buty: kompleks ma 11 przystanków rozmieszczonych wzdłuż siedmiu kilometrów drogi między Ročem a Humem.
Parkowanie
Hum ma publiczne parkingi, dla których miasto Buzet określa sezonowy okres pobierania opłat. W 2026 roku opłaty obowiązują od 3 kwietnia do 25 października, codziennie od 10:00 do 18:00; święta i dni wolne od pracy nie są wyłączone. Samochód należy zostawić na oznaczonym parkingu przed pieszym zwiedzaniem zwartego historycznego centrum, którego krótkie kamienne uliczki nie są przeznaczone dla ruchu turystycznego. Aktualną wysokość opłaty trzeba sprawdzić w parkomacie lub oficjalnym cenniku operatora Park d.o.o., ponieważ uchwała miejska na 2026 rok określa godziny pobierania opłat, ale nie podaje ceny w samym tekście.
Dojazd i komunikacja
Do Humu można dojechać drogą przez Roč, ostatnim odcinkiem Alei Głagolity, która między tymi dwoma istryjskimi miejscowościami ma siedem kilometrów. Podróż pociągiem umożliwia przystanek Hum w Istrii na trasie Pula–Buzet; w rozkładzie jazdy HŽ Putnički prijevoz na okres od 13 kwietnia do 12 grudnia 2026 roku figuruje on między Lupoglavem a Borutem. Od przystanku kolejowego do kamiennej bramy Humu prowadzi odcinek drogowy, dlatego na zwiedzanie murów miejskich i Alei Głagolity najpraktyczniej zorganizować lokalny transport albo przyjechać samochodem.
Częste pytania
Gdzie kończy się Aleja Głagolitów?
Aleja kończy się przy Bramie Humu, po przejściu obok łącznie 11 pomników rozmieszczonych na siedmiu kilometrach od Roča.
Co można zobaczyć w kościele św. Hieronima?
W kościele znajdują się freski z drugiej połowy XII wieku, sceny biblijne i słynne graffiti humskie.
Kiedy w 2026 roku obowiązują opłaty za parking w Humie?
Opłaty obowiązują od 3 kwietnia do 25 października 2026 roku, codziennie od 10:00 do 18:00.
Czym jest humska biska?
Biska to rakija z jemioły, której oryginalna receptura wiązana jest z Humem i jego proboszczem.
Kiedy otwarto Museum of Hum Aura?
Muzeum otwarto w 2022 roku w dawnej miejskiej loggii i spichlerzu Fontik.
W okolicy
Hum
Otwórz w OpenStreetMap(otwiera się w nowej karcie)Większe miasta
Mniejsze miejscowości
odległość w linii prostej
Powiązane przewodniki

Novigrad
Novigrad-Cittanova rozwinął się na północno-zachodnim wybrzeżu Istrii, przy ujściu rzeki Mirny i akwenie, który przez stulecia kształtował jego życie rybackie i handlowe. Historyczne…
Czytaj przewodnik

Funtana
Funtana leży na zachodnim wybrzeżu Istrii, przy drodze między Porečem a Vrsarem, a jej nadmorski obszar rozciąga się między Zeleną Laguną a Valkanelą. Organizacja turystyczna kojarzy…
Czytaj przewodnik

Pula
W centrum Puli można ułożyć dwa powiązane, lecz odmienne programy. Pierwszy prowadzi przez przestrzenie publiczne i widoczne zabytki antyczne: Arenę, bramy miejskie, Forum i świątynię.…
Czytaj przewodnik
Poreč
Organizując pobyt w Poreču, rozróżniajcie historyczne centrum i szerszą strefę wypoczynkową. W centrum wizytę kulturalną można połączyć ze spacerem, natomiast położenie plaż, wycieczek i…
Czytaj przewodnik
Znasz Hum? Popraw nas
Napisz własnymi słowami, co jest nieaktualne. Sprawdzamy od razu.Nie wpisuj danych osobowych. Poprawki sprawdza asystent AI StayBravo; zmiany opisu zatwierdza redaktor. Wolę formularz
Znasz Hum?
Pomóż gościom, którzy przyjadą po tobie.
Pomóż uzupełnić
Nic nie jest publikowane bez sprawdzenia przez redakcję.Zgłoś nielegalne treści
Autorzy zdjęć: Hum — Anton.ash (CC BY-SA 4.0) · Ročko Polje — Ante Perkovic (CC BY-SA 3.0) · Draguć — Croq (CC BY-SA 3.0) · Borut — Cborna (CC BY-SA 4.0) · Posert Castle, Kostel (Buzet) — Dinko Gubic (CC BY-SA 3.0) · Belaj Castle — MSmateo (CC BY-SA 4.0) · Zarečki krov — Christian Pietzsch (CC BY-SA 3.0) · Holiday House Šterna — Vjekoslav Simon (dzięki uprzejmości właściciela) · Novigrad — Sl-Ziga (Public domain) · Funtana — Tanya Dedyukhina (CC BY 3.0) · Pula — Orlovic (CC BY-SA 3.0) · Poreč — Hobe / Holger Behr (Public domain)








