Gmina Tuhelj

Tuhelj to gmina w zachodniej części żupanii krapińsko-zagorskiej, o powierzchni 23,9 km², licząca 2043 mieszkańców według spisu z 2021 roku. Sam Tuhelj, będący siedzibą władz gminy, ma zaledwie około 195 mieszkańców, a największą miejscowością jest Sveti Križ, liczący 424 mieszkańców. Nazwa pochodzi od starosłowiańskiego słowa oznaczającego zagłębienie lub wilgotne miejsce. Pierwsza pisemna wzmianka o parafii prowadzi do Rzymu: w dokumencie kancelarii apostolskiej z 21 października 1402 roku opisano kościół z wieżą, dzwonem, chrzcielnicą i cmentarzem, natomiast miejscowość jako taka jest wymieniona w 1403 roku. W tym kościele do dziś znajduje się wykonany z brązu Chrystus Ukrzyżowany autorstwa rzeźbiarza Antuna Augustinčicia. Nowszą warstwę tożsamości stworzyły uzdrowiska w Tuheljskich Toplicach, gdzie obok termalnego parku wodnego Vodeni planet stoi zamek Mihanović, nazwany na cześć Antuna Mihanovicia, autora tekstu „Horvatska domovina”. Gmina graniczy z Kumrovцем, Klanjcem, Pregradą, Desiniciem, Velikim Trgovišćem i Krapinskimi Toplicami, dzięki czemu stanowi dobrą bazę do zwiedzania Zagorja. Od uzdrowiska i zamku prowadzą cztery oznakowane szlaki piesze: do kaplicy Świętego Krzyża na wzgórzu, przez winnice oraz do kościoła Trzech Króli. Latem odbywa się także Summer Fest z koncertami i konkursem gotowania gulaszu.

Liczba mieszkańców gminy spadła ze szczytowego poziomu 3780 w 1971 roku do 2043 w 2021 roku, a tylko w ostatniej dekadzie międzyspisowej ubyło ich 61. Jedenaście miejscowości, od Banskiej Goricy po Trsteno, rozrzuconych jest po pagórkowatym terenie u podnóży góry Cesargradska gora. Gospodarka opiera się na rolnictwie, budownictwie, przemyśle i gastronomii, a turystyka koncentruje się wokół źródeł termalnych w Tuheljskich Toplicach. Historia administracyjna jest zawiła: w latach 1962–1992 obszar należał do gminy Klanjec, w 1993 roku Tuhelj uzyskał samodzielność, a w 1997 roku oddzielił się od niego Kumrovec. Szkołę centralną zbudowano w 1982 roku, a straż pożarną założono w 1906 roku. Parafia Tuhelj do dziś obejmuje zarówno Tuhelj, jak i Kumrovec.